Behandeling van multipel myeloom

Multipel myeloom (ook wel beenmergkanker of de ziekte van Kahler genoemd) is een vorm van kanker waarbij plasmacellen ongecontroleerd groeien in het beenmerg. Het is een chronische ziekte. Dit betekent dat de ziekte niet overgaat. De ziekte is met intensieve behandeling wél te remmen en te stabiliseren. Door steeds betere behandeling is de levensverwachting toegenomen. Mensen met deze ziekte leven gemiddeld 7 tot 10 jaar na de diagnose.  Dit is een gemiddelde: u kunt een betere maar ook een slechtere kans hebben. Wilt u meer lezen over de ziekte? Kijk dan op: Ziekte van Kahler | Patiëntenorganisatie Hematon

De behandeling van multipel myeloom bestaat altijd uit een combinatie van chemotherapie en doelgerichte therapie. Dat zijn behandelingen met medicijnen tegen kanker. Als u jonger bent dan 70 jaar en in goede conditie, krijgt u ook een stamceltransplantatie. 

De behandeling met chemotherapie bestaat in verschillende varianten. Uw behandelaar bepaalt de komende tijd samen met u welke behandeling voor u het meest geschikt is. Uw wensen daarin zijn erg belangrijk. Laat u goed informeren en stel gerust uw vragen.  Verderop in deze folder vindt u meer informatie over chemotherapie en doelgerichte therapie.

Meestal starten we de behandeling meteen na de diagnose. Als de ziekte zich nog in een voorstadium bevindt, kiezen we voor ‘wait and see’ en kijken we eerst aan hoe de ziekte zich ontwikkelt. In dat geval komt u elke 2 á 3 maanden op controle. Bij pijn, energieverlies of steeds terugkerende infecties vragen we u eerder contact met ons op te nemen.

Voordat uw behandeling van start gaat heeft u een gesprek met een verpleegkundige van het dagbehandelcentrum Oncologie en hematologie. In de folder Informatiegesprek op het dagbehandelcentrum Oncologie en hematologie leest u wat u van dit gesprek kunt verwachten.

In de behandeling maken we onderscheid tussen patiënten jonger dan 65-70 jaar en patiënten ouder dan 65-70 jaar. Dit is omdat jongere patiënten doorgaans in een betere conditie zijn en een zwaardere behandeling aankunnen.  Hieronder vindt u voor beide leeftijden de aanpak op hoofdlijnen.

Jonger dan 65 tot 70 jaar

Bent u jonger dan 65-70 jaar, dan bestaat de behandeling uit chemo- en doelgerichte therapie en stamceltransplantatie. Dat gaat in de volgende stappen:   

1. Inductiebehandeling 
   Deze behandeling (chemotherapie en doelgerichte therapie) is gericht op het zo snel mogelijk verlagen van het aantal tumorcellen. Hiervoor krijgt u een combinatie van 3 of 4 medicijnen tegelijkertijd. Meestal is dat een combinatie van daratumumab, bortezomib, thalidomide en dexamethason. De inductiebehandeling duurt drie tot vier maanden.
2. Stamcelmobilisatie 
   Vervolgens krijgt u een behandeling om gezonde stamcellen in uw bloed te krijgen. Dit is ter voorbereiding op een stamceltransplantatie. Eerst krijgt u een chemotherapiebehandeling met cyclofosfamide om zieke plasmacellen te vernietigen. Vervolgens krijgt u injecties met de groeifactor G-CSF die ervoor zorgen dat uw lichaam extra stamcellen aanmaakt.
3. Oogsten van de stamcellen
   Als er voldoende stamcellen in het bloed zijn, worden deze uit het bloed gehaald en ingevroren. Voor het oogsten van de stamcellen krijgt u een infuus in beide armen. Dit wordt aangesloten op een apparaat. Dit heet het leukaferese-apparaat. Via het ene infuus gaat het bloed naar het apparaat dat de stamcellen uit het bloed filtert. Via het andere infuus krijgt u de rest van uw bloed weer terug. Dit duurt ongeveer 4 tot 6 uur.
4. Behandeling met Melfalan
   Om nog aanwezige kankercellen te vernietigen, krijgt u een chemobehandeling met het middel Melfalan. Dit is een intensieve behandeling. Ook gezonde beenmergcellen worden vernietigd. Dit tast onder andere de slijmvliezen aan waardoor u mondklachten en maag-darm klachten kunt krijgen.
5. Stamceltransplantatie
   Kort na de kuur met Melfalan krijgt u uw stamcellen terug via een infuus. Dit gedeelte van de behandeling vindt plaats in het St. Antonius Ziekenhuis. Aansluitend gaat u naar het Diakonessenhuis voor opname op een verpleegafdeling. Dit is omdat uw afweer dan zeer laag is en u daardoor extra gevoelig bent voor infecties. U blijft in het ziekenhuis totdat u weer voldoende witte bloedcellen heeft aangemaakt.
6. Onderhoudsbehandeling
   Als u bent hersteld van de stamceltransplantatie krijg u een onderhoudsbehandeling. Deze bestaat uit het innemen van lanlidomide-tabletten.

Ouder dan 65 tot 70 jaar

Bent u ouder dan 65-70 jaar, dan bestaat de behandeling uit een combinatie van chemo- en doelgerichte therapie. De behandeling bestaat in verschillende combinaties van medicijnen. Bij de keuze voor de medicijnen wegen we de voor- en nadelen van de behandeling steeds samen met u af. Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar de bijwerkingen van de medicijnen en hoe vaak u naar het ziekenhuis moet komen. En hoe belastend dat voor u is. Uw behandelaren informeren u steeds over de voorgestelde middelen en de voor- en nadelen. Zie voor meer informatie ook: Behandeling | Patiëntenorganisatie Hematon

Chemotherapie is een behandeling met medicijnen die de deling van (kanker)cellen remt. Deze medicijnen worden ook wel cytostatica genoemd. U krijgt deze medicijnen via een infuus, in tabletvorm of via een injectie.

De stoffen in deze medicijnen verplaatsten zich via het bloed naar alle weefsels van het lichaam. Daar vallen ze de kwaadaardige cellen aan. Helaas worden hierbij ook de gezonde cellen aangevallen. Dat geeft vaak bijwerkingen. Gelukkig zijn de bijwerkingen meestal tijdelijk en verdwijnen na het stoppen van de behandeling.

Veelvoorkomende bijwerkingen
De bijwerkingen, en de mate waarin u daar last van heeft, verschillen per behandeling, per mens en ook per fase van de ziekte. Medicijnen die veel gebruikt worden bij multipel myeloom kunnen schade aan de zenuwen veroorzaken. Dat kan onder meer krachtverlies, tintelingen, een doof gevoel en pijn veroorzaken, vooral in handen en voeten. Dat noemen we ook wel polyneuropathie. Daarnaast komen bijwerkingen als slaperigheid, een verhoogde kans op infecties zoals gordelroos en trombose voor. 

Doelgerichte therapie is een behandeling met medicijnen die zich richten op specifieke kenmerken van kankercellen. De behandeling heet doelgericht omdat de medicijnen direct naar de kankercellen gaan. Daar zorgen ze ervoor dat de kankercellen stoppen met groeien. Ze remmen het signaal dat de cellen nodig hebben om in actie te komen. Of ze remmen de groeifactoren: de stoffen die de cel nodig heeft om te groeien. Daarom heten deze medicijnen vaak ‘remmer’. Het voordeel van doelgerichte therapie is dat ze de gezonde cellen met rust laten. De gezonde cellen kunnen op een gezonde manier blijven delen en groeien. Wilt u meer lezen? Ga naar Doelgerichte therapie bij kanker? Lees betrouwbare info | kanker.nl

De behandeling richt zich op de kanker. Daarnaast zetten we soms een behandeling in voor specifieke klachten. U kunt hierbij denken aan:

• bestraling om lokale ernstige botpijn tegen te gaan;
• bloedtransfusie bij ernstige bloedarmoede;
• infuus met bisfosfonaten tegen botontkalking of om botklachten tegen te gaan. 

Tijdens en na uw behandeling komt u regelmatig bij de arts en verpleegkundig specialist voor controles. Meestal vinden deze controle-afspraken om de 4 weken plaats. U ziet dan afwisselend de arts en de verpleegkundig specialist.

Meer informatie over multipel myeloom vindt u op de website van patientenorganisatie Hematon:
Ziekte van Kahler | Patiëntenorganisatie Hematon

Meer informatie over chemo- en doelgerichte therapie vindt u up kanker.nl:
Chemotherapie bij kanker?
Doelgerichte therapie bij kanker?

Met vragen kunt u terecht bij uw arts, verpleegkundig specialist en verpleegkundige op het dagbehandelcentrum. Dat kan telefonisch of via de app BeterDichtbij. 

Dagbehandelcentrum Oncologie en hematologie
088 250 6562

Vindt u iets onduidelijk beschreven? Of ontbreekt er informatie? Dat horen wij graag. U kunt opmerkingen over de tekst doorgeven via [email protected].