IVF-behandeling (In Vitro Fertilisatie)

IVF is de afkorting van In Vitro Fertilisatie. Dit betekent dat een eicel buiten het lichaam wordt bevrucht in het laboratorium. Dit heet ook wel reageerbuisbevruchting.

IVF wordt gebruikt als de eileiders niet goed werken of als het niet duidelijk is waarom een zwangerschap uitblijft. 

De behandeling bestaat uit de volgende onderdelen:

• Voor de behandeling gebruikt u hormonen. Hierdoor groeien er meerdere eiblaasjes.
  Zo zijn er meer eicellen die bevrucht kunnen worden.
• Als de eiblaasjes groot genoeg zijn, worden de eicellen eruit gehaald. Dit gebeurt met een punctie.
  De eicellen gaan naar het laboratorium.
• Uw partner levert zaad in. Op het laboratorium worden de sterkste zaadcellen geselecteerd. Deze worden samengebracht met de eicellen. Dit is de bevruchting.
• Als een eicel en zaadcel samensmelten, ontstaat een embryo. Een paar dagen lang wordt gekeken of het embryo goed groeit. Een goed embryo wordt in de baarmoeder teruggeplaatst.

Verzekering

De basisverzekering vergoedt meestal 3 IVF-behandelingen.
Het terugplaatsen van ingevroren embryo’s valt binnen de vergoeding.

Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden een vierde behandeling. Vraag dit na bij uw zorgverzekering.

Samenwerking met UMC Utrecht

Voor de IVF-behandeling werken we nauw samen met het UMC Utrecht.

• De hormoonbehandeling en punctie gebeuren in het Diakonessenhuis
• De bevruchting en terugplaatsing van de embryo's gebeuren in het UMC Utrecht 

Contract

U krijgt een contract van het UMC Utrecht.
Hierin staan afspraken over het bewaren en terugplaatsen van embryo’s.
Met het contract leggen u en uw partner ook een aantal keuzes vast.

Neem het ondertekende contract mee naar de eerste afspraak van uw IVF-behandeling.
Het contract is 2 jaar geldig.

Bloedonderzoek

Voor de behandeling worden u en uw partner getest op HIV en hepatitis B en C.
Dit gebeurt met een bloedonderzoek.

Medicatieschema en uitleg

Voor u de behandeling start, krijgt u een medicatieschema. Hierin staat precies wanneer u welke medicijnen moet toedienen. Ook krijgt u uitleg over het prikken.

Hormooninjecties

Normaal groeit er één eiblaasje. Bij IVF en ICSI proberen we meerdere eiblaasjes te laten groeien. Hiervoor geeft u zichzelf elke dag een injectie met hormonen. 

Neem op dag 1 van uw menstruatie contact met ons op. We plannen dan een afspraak voor een echo in. Ook vertellen we wanneer u mag starten met de injecties. U begint op dag 2 of 3 van uw cyclus.

Onderdrukken van de eigen cyclus

U krijgt ook injecties om een te vroege eisprong te voorkomen. Deze injecties onderdrukken uw eigen cyclus. Uw arts legt uit welke medicijnen u krijgt en welk schema u volgt.

Echo-controles

Na ongeveer een week komt u voor een inwendige echo.
Dit is rond dag 10, 11 of 12.

We kijken of de eiblaasjes groeien en of ze groot genoeg zijn.
Vaak komt u nog een (paar) keer terug voor een echo. 

Ovitrelle

Als de eiblaasjes groot genoeg zijn, geeft u zichzelf een injectie Ovitrelle. Hierdoor rijpen de eicellen en komen ze los van de wand van het eiblaasje.

Punctie 

Kort voor de eisprong worden de eicellen uit het eiblaasje gehaald. Dit noemen we een punctie. Dit gaat als volgt:

• Voorafgaand aan de punctie neemt u tabletten pijnstilling.
• De punctie gebeurt in een gynaecologische stoel met een spreider (eendenbek).
• U krijgt een verdoving in de vagina.
• De arts brengt het echoapparaat in, zoals bij de echocontroles.
• De arts prikt de eiblaasjes aan en zuigt vloeistof weg.

De punctie duurt ongeveer 20 minuten.
Het kan pijn doen, maar dit verschilt per persoon. Na afloop kunt u een beurs gevoel in uw buik hebben.

Uw partner mag erbij zijn.

De buisjes met eicellen brengt u zelf naar het UMC Utrecht. U krijgt ze mee in een koffer die de buisjes op lichaamstemperatuur houdt.  

In het UMC Utrecht produceert uw partner ook het zaad. Hiervoor zijn aparte kamers ingericht. Als uw partner dit liever thuis doet, moet u het zaad vóór de punctie al naar het UMCU brengen. 

Bevruchting en ontwikkeling van embryo's

In het laboratorium worden de zaadcellen met de eicellen samengebracht. De bevruchte eicellen ontwikkelen zich tot embryo's. Op het laboratorium wordt de ontwikkeling van de embryo's goed gevolgd. Embryo's met een normale ontwikkeling komen in aanmerking voor terugplaatsing.

Progesteron

Na de punctie gebruikt u progesteron. Dit is nodig om de baarmoeder klaar te maken voor innesteling van het embryo.

U brengt de progesteron in via de vagina. U gebruikt het tot u weet of u zwanger bent.

Terugplaatsing van het embryo

Het beste embryo wordt in de baarmoeder geplaatst. Dit gebeurt meestal 3 dagen na de punctie, in het UMC Utrecht.

De terugplaatsing gebeurt in een gynaecologische stoel met een spreider (eendenbek).

Het embryo wordt met een dun slangetje via de vagina in de baarmoeder geplaatst. Dit doet geen pijn. 

Extra embryo’s

Als er meerdere goede embryo’s zijn, worden deze ingevroren. Deze kunnen later gebruikt worden.

Het aantal embryo's dat we per keer kunnen terugplaatsen, is wettelijk vastgelegd. 

• Bij vrouwen jonger dan 38 jaar is dat bij de eerste en tweede IVF behandeling altijd 1 embryo. Bij volgende behandelingen zijn dat er soms twee.
• Bij vrouwen ouder dan 38 jaar mogen 1 of 2 embryo's worden teruggeplaatst.

Na de terugplaatsing kunt u naar huis. Doe het die dag rustig aan. 

Als u buikpijn heeft, kunt u paracetamol gebruiken (4x per dag 1000mg). Zorg dat u voldoende drinkt.

Daarna begint een spannende tijd: wachten op de uitslag. Het UMC Utrecht vertelt u wanneer u een zwangerschapstest kunt doen.

• Is de test positief? Neem contact met ons op voor een echo rond 7 weken zwangerschap.
• Is de test negatief? Neem contact met ons op. We maken een afspraak om het vervolg met u te bespreken. 

Kans op zwangerschap

De kans op zwangerschap is ongeveer 25% per terugplaatsing. Dit hangt vooral af van de leeftijd van de vrouw en de kwaliteit van het embryo.

Te weinig eiblaasjes

Soms werkt de hormoonbehandeling onvoldoende en groeien er te weinig eiblaasjes. Dan gaat de punctie niet door. We kunnen de behandeling dan mogelijk herhalen met een ander medicatieschema.

Als de punctie niet doorgaat, telt deze behandeling niet mee voor de verzekering.

Overstimulatie (OHSS)

Soms reageert het lichaam te sterk op hormonen.

Klachten kunnen zijn:

• buikpijn  
• opgeblazen buik
• misselijkheid  
• kortademigheid  
• snel aankomen in gewicht 

We adviseren dan geen embryo terug te plaatsen en alle embryo's in te vriezen. Een zwangerschap bij overstimulatie kan namelijk leiden tot problemen, zoals een trombosebeen of longembolie.

De klachten gaan meestal vanzelf over.

Risico's van de punctie

Er is een kleine kans op:

• bloeding  
• infectie  
• schade aan omliggende organen 

Allergische reactie

De hormonen die u krijgt zijn veilig. Het zijn hormonen die uw lichaam zelf ook aanmaakt.
Soms krijgt u een allergische reactie. Dan proberen we een ander medicijn. 

De meeste vrouwen hebben weinig last van bijwerkingen.

Mogelijke bijwerkingen van Gonal-F/ Rekovelle/ Meriofert zijn:

• een opgeblazen gevoel
• moeheid
• misselijkheid  

Mogelijke bijwerkingen van Decapeptyl / Fyremadel zijn:

• hoofdpijn  
• stemmingswisselingen
• opvliegers
• moeheid
• misselijkheid

Mogelijke bijwerkingen van Ovitrelle zijn:

• hoofdpijn
• misselijkheid
• buikpijn
• een opgeblazen gevoel

Mogelijke bijwerkingen van Utrogestan zijn:

• moeheid
• buikpijn
• misselijkheid
• meer vaginale afscheiding

Heeft u klachten? Bespreek deze met de assistent of arts. Lees ook de bijsluiters voor meer informatie.

Een gezonde zwangerschap begint al vóór de bevruchting. Daarom adviseren we om Foliumzuur en vitamine D te gebruiken.

Foliumzuur (vitamine B11)

Foliumzuur verkleint de kans op aangeboren afwijkingen, zoals een open ruggetje (spina bifida), een open gehemelte of hazenlip (schizis). 

Advies:

• slik elke dag 400 microgram foliumzuur
• begin minimaal 4 weken vóór de bevruchting
• ga door tot en met week 10 van de zwangerschap

Vitamine D

Vitamine D is belangrijk voor de ontwikkeling van botten en tanden van uw baby. Ook ondersteunt vitamine D het immuunsysteem en de spierfunctie.

Advies:

• slik elke dag 10 microgram vitamine D
• gebruik vitamine D tijdens de hele zwangerschap

Foliumzuur en vitamine D kunt u kopen bij de apotheek en drogist. De zorgverzekeraar vergoedt deze middelen niet. U moet ze zelf betalen.

Een ongezonde leefstijl vermindert de kans op zwangerschap en vergroot de kans op een miskraam. Dit geldt voor man en vrouw. Daarom raden wij aan:

• als u rookt: stop met roken
• drink geen of weinig alcohol
• bij overgewicht: probeer af te vallen
• eet gezond en beweeg voldoende

Met gezond eten, genoeg bewegen en een gezond gewicht, helpt u uw lichaam zo goed mogelijk als u een kinderwens heeft.

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Stel deze tijdens uw afspraak of neem contact op met de polikliniek Fertiliteit. Dat kan telefonisch of via de app BeterDichtbij.

Polikliniek Fertiliteit
088 250 6178, optie 5 (maandag t/m vrijdag van 12.30 tot 14.00 uur)