Kaliumbeperkt dieet

Kalium is een mineraal dat in bijna alle voedingsmiddelen zit. Het is belangrijk voor:

• uw zenuwen en spieren, vooral uw hart
• uw bloeddruk
• de vochtbalans in uw lichaam

Gezonde nieren zorgen ervoor dat u een teveel aan kalium uitplast. Bij nierschade werken de nieren minder goed. Daardoor kan de hoeveelheid kalium in uw bloed te hoog worden.

Te hoog kalium

Een te hoog kaliumgehalte in het bloed noemen we hyperkaliëmie. Het is een risico voor de gezondheid. Het kan zorgen voor hartritmestoornissen, spierzwakte en verwardheid. De symptomen verschijnen vaak pas bij een kaliumwaarde vanaf 7 mmol/L. Daarom is het belangrijk om bij een kaliumwaarde boven 5 mmol/L al maatregelen te nemen. Dit kan door:

• een kaliumbeperkt dieet
• aanpakken van andere oorzaken, zoals:
  - bepaalde medicijnen
  - verzuring van het bloed
  - verstopping (obstipatie)

Een kaliumbeperkt dieet wordt door een diëtist gemaakt, passend bij uw medische situatie.

Een kaliumbeperkt dieet is een voedingspatroon waarbij u niet meer dan 2000-3000 mg kalium per dag inneemt. Het is alleen nodig als uw kalium te hoog is (boven 5 mmol/L).

• Wees matig met:
  - bewerkt voedsel, zoals vleeswaren en kant-en-klaarmaaltijden
  - dierlijke producten, zoals vlees, kip, vis en eieren
  - producten met kaliumhoudende E-nummers, bijvoorbeeld kaliumchloride (KCl). Dit wordt vaak gebruikt als zoutvervanger.  
  - vruchtensap en smoothies. Het kalium hieruit wordt meer opgenomen dan uit vers fruit.
  - koffie
  - chocolade. Cacao bevat veel kalium.
• Gebruik zo veel mogelijk onbewerkte producten, zoals groenten en fruit.
• Vervang aardappelen regelmatig door pasta of rijst.
• Eet maximaal één handje noten per dag.
• Gebruik verschillende soorten groenten en fruit met minder kalium. Dit helpt tegen verzuring van het bloed, het is goed voor hart en bloedvaten en zo krijgt u toch genoeg vezels binnen.

Met de juiste bereiding kunt u het kaliumgehalte verlagen:

• Aardappelen: Kook aardappelen zonder schil en/of in kleine stukjes.
• Groenten: Kook groenten in ruim water. Een deel van het kalium lost op en wordt weggespoeld met het kookvocht. Gebruik het kooknat nooit voor saus of soep.

Kaliumzouten worden vaak als zoutvervanger of als E-nummer toegevoegd aan bewerkt voedsel (zoals vlees(waren), kip, vis en kant-en-klare producten). Het kalium uit deze toevoegingen wordt bijna volledig opgenomen in uw lichaam.

Voorbeelden van E-nummers met kalium zijn:
E202, E212, E224, E228, E249, E252, E261, E283, E326, E332, E336, E337, E340, E351, E357, E402, E470a, E501, E508, E515, E522, E525, E536, E555, E577, E622, E628, E632.

Controleer daarom altijd het etiket van producten.

Sommige medicijnen kunnen het kaliumgehalte in het bloed verhogen of verlagen. Overleg altijd met uw arts of apotheker als u denkt dat uw medicatie de oorzaak is van uw hoge kalium.

Als een dieet en andere maatregelen niet genoeg helpen, kan de arts kaliumbinders voorschrijven. Deze medicijnen zorgen ervoor dat u meer kalium via de ontlasting kwijtraakt.

Heeft u nog vragen over het kaliumbeperkte dieet, neem dan contact op met uw diëtist.

Afdeling Diëtetiek
088 250 6412

Vindt u iets onduidelijk beschreven? Of ontbreekt er informatie? Dat horen wij graag. U kunt opmerkingen over de tekst doorgeven via [email protected].