De menstruatiecyclus en zwanger worden

U en uw partner hebben een kinderwens en het lukt (nog) niet om zwanger te worden. Hiervoor krijgt u onderzoeken en misschien een behandeling. Het kan helpen om te begrijpen hoe de menstruatiecyclus werkt en hoe een zwangerschap ontstaat. In deze folder leggen we dit uit.

De menstruatiecyclus

Een menstruatiecyclus duurt gemiddeld 28 dagen. Een cyclus tussen de 21 en 35 dagen is ook normaal. De eerste dag van de menstruatie noemen we dag 1 van de cyclus. Dat is de dag dat u helderrood bloed verliest. Sommige vrouwen hebben een onregelmatige cyclus of een cyclus die langer duurt. 
De menstruatiecyclus bestaat uit drie fasen: 

  • rijping van de eicel (folliculaire fase)
  • de eisprong (ovulatie)
  • de fase na de eisprong (luteale fase). 

Rijping van de eicel

In deze fase rijpt een eicel en wordt de baarmoeder klaargemaakt voor innesteling van de eicel.

In de eierstokken zitten meerdere follikels (eiblaasjes). Meestal groeit één follikel uit tot een dominante follikel. In deze follikel rijpt een eicel. Dit gebeurt onder invloed van het Follikel Stimulerend Hormoon (FSH). In deze fase stijgt het hormoon oestrogeen. Dit zorgt ervoor dat de baarmoeder zich klaarmaakt voor innesteling van de eicel. 

De lengte van deze fase verschilt per vrouw.

Eisprong (ovulatie)

Rond het midden van de cyclus komt de rijpe eicel vrij uit de eierstok. Dit gebeurt onder invloed van het Luteïniserend Hormoon (LH). Het vrijkomen van de eicel heet de eisprong (ovulatie). 

De eisprong is gemiddeld ongeveer 14 dagen vóór de volgende menstruatie.
Na de eisprong komt de eicel in de eileider. Daar kan de eicel 12 tot 24 uur worden bevrucht. 

Fase na de eisprong (luteale fase) 

Na de eisprong verandert het lege eiblaasje in het zogenaamde gele lichaam (corpus luteum).
Dit maakt het hormoon progesteron aan. Dit hormoon zorgt ervoor dat de baarmoeder zich klaarmaakt voor innesteling van een bevruchte eicel. Deze fase duurt gemiddeld ongeveer 14 dagen. 

Als er geen bevruchting plaatsvindt, daalt het progesterongehalte en begint een nieuwe cyclus. Het opgebouwde baarmoederslijmvlies wordt afgestoten. Dat is de start van de menstruatie en de nieuwe cyclus.

Zwanger worden

Bevruchting en innesteling 

Tijdens gemeenschap komen zaadcellen via de vagina in de baarmoederhals.
Van daaruit gaan ze via de baarmoeder naar de eileiders. 
Zit er op dat moment een eicel in de eileider? Dan kan de zaadcel deze eicel bevruchten.
De bevruchte eicel begint zich direct te delen en ontwikkelt zich tot een embryo. 

Na ongeveer 5 tot 7 dagen nestelt het embryo zich in de baarmoeder. 
Na de innesteling maakt het lichaam het zwangerschapshormoon HCG aan. 
Een zwangerschapstest kan dit hormoon meten.

Vruchtbare periode

Zaadcellen kunnen 3 tot 5 dagen in het lichaam van de vrouw overleven. 
De vruchtbare periode is:

  • de 5 dagen vóór de eisprong
  • en de dag van de eisprong zelf 

We adviseren om in deze periode om de dag gemeenschap te hebben. 

Het is soms moeilijk om precies te weten wanneer de eisprong is. Daarom adviseren we bij een kinderwens: 

  • heb regelmatig gemeenschap, ongeveer elke 2 tot 3 dagen

Foliumzuur en vitamine D

Een gezonde zwangerschap begint al vóór de bevruchting. Daarom adviseren we om Foliumzuur en vitamine D te gebruiken.

Foliumzuur (vitamine B11)

Foliumzuur verkleint de kans op aangeboren afwijkingen, zoals een open ruggetje (spina bifida), een open gehemelte of hazenlip (schizis). 

Advies:

  • slik elke dag 400 microgram foliumzuur
  • begin minimaal 4 weken vóór de bevruchting
  • ga door tot en met week 10 van de zwangerschap

Vitamine D

Vitamine D is belangrijk voor de ontwikkeling van botten en tanden van uw baby. Ook ondersteunt vitamine D het immuunsysteem en de spierfunctie.

Advies:

  • slik elke dag 10 microgram vitamine D
  • gebruik vitamine D tijdens de hele zwangerschap

Foliumzuur en vitamine D kunt u kopen bij de apotheek en drogist. De zorgverzekeraar vergoedt deze middelen niet. U moet ze zelf betalen.

Leefstijl

Een ongezonde leefstijl vermindert de kans op zwangerschap en vergroot de kans op een miskraam. Dit geldt voor man en vrouw. Daarom raden wij aan:

  • als u rookt: stop met roken
  • drink geen of weinig alcohol
  • bij overgewicht: probeer af te vallen
  • eet gezond en beweeg voldoende

Met gezond eten, genoeg bewegen en een gezond gewicht, helpt u uw lichaam zo goed mogelijk als u een kinderwens heeft.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Stel deze tijdens uw afspraak of neem contact op met de polikliniek Fertiliteit. Dat kan telefonisch of via de app BeterDichtbij.

Telefoonnummer

Polikliniek Fertiliteit
088-250 6178, optie 5 (maandag t/m vrijdag van 12.30 tot 14.00 uur)

Bijgewerkt op: 28 april 2026

Code: GYN53