Radiotherapie bij prostaatkanker

Bij radiotherapie behandelen we kankercellen met krachtige röntgenstraling. Deze straling beschadigt de kankercellen. Daardoor kunnen de cellen zich niet meer delen en sterven ze uiteindelijk af.

Radiotherapie noemen we ook wel bestraling. Het is een veelgebruikte behandeling bij prostaatkanker.

Soms zetten we radiotherapie in om te genezen. Dit noemen we curatieve radiotherapie. Soms zetten we het in om de ziekte af te remmen of klachten te verminderen. Dit noemen we palliatieve radiotherapie.  

Curatieve radiotherapie is mogelijk als de prostaatkanker alleen in de prostaat of het gebied rond de prostaat zit. Soms geven we het in combinatie met hormoontherapie. Hormoontherapie versterkt de werking van de bestraling.  

Palliatieve radiotherapie zetten we in als de prostaatkanker na een eerdere behandeling is teruggekomen. Of als u veel klachten heeft door uitgezaaide prostaatkanker. Bijvoorbeeld pijnklachten door uitzaaiingen in de botten. De behandeling heeft dan als doel de klachten te verminderen.

Uw arts bespreekt met u welke behandeling het beste past bij uw situatie. 

Voor radiotherapie werken we nauw samen met het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU). Voor de bestraling gaat u naar de afdeling Radiotherapie van het UMCU.

Er zijn verschillende soorten radiotherapie bij prostaatkanker. 

Uitwendige bestraling 

Bij uitwendige bestraling richten we de straling van buitenaf op de prostaat en zo nodig ook op de lymfeklieren eromheen. De arts dient de straling precies toe om de tumor zo goed mogelijk te behandelen en omliggende gezonde weefsels zoveel mogelijk te sparen. 

Een specifieke vorm van uitwendige bestraling is MRI-Linac. Met een MRI-Linac maken we tijdens het bestralen een MRI-scan. Zo kunnen we de tumor en de omliggende organen nauwkeurig volgen. Hierdoor kan de bestraling zeer gericht worden toegediend.

Inwendige bestraling (brachytherapie) 

Bij inwendige bestraling wordt de stralingsbron tijdelijk in of dichtbij de prostaat geplaatst. Dit gebeurt net als bij de prostaatbiopsie met een naald. Hierdoor kunnen we een hoge dosis straling heel gericht op de prostaat richten. In het UMC Utrecht wordt dit alleen gedaan bij teruggekeerde prostaatkanker na een eerdere bestraling. 

Welke behandeling geschikt is, hangt af van de kenmerken van uw prostaatkanker en uw persoonlijke situatie. Uw arts bespreekt dit met u. 

 De meeste bijwerkingen van Radiotherapie ontstaan door beschadiging van omliggende weefsels, zoals de blaas en (endel)darm. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:  

• vermoeidheid 
• plasklachten  
• veranderd ontlastingspatroon 
• bloed bij de urine en/of ontlasting 
• erectiestoornissen 

Sommige bijwerkingen verdwijnen na verloop van tijd. Andere klachten kunnen langer aanhouden. Dit geldt bijvoorbeeld voor plasklachten, ontlastingsklachten en veranderingen in seksualiteit of erectieproblemen.

Bespreek klachten altijd met uw arts of verpleegkundig specialist. Vaak kunnen we u helpen. Of we kunnen u verwijzen naar een andere hulpverlener.

Na afloop van de radiotherapie blijft u onder controle. Tijdens deze controles kijken we naar uw PSA-waarde en bespreken we hoe het met u gaat.

Uw uroloog, verpleegkundig specialist en/of radiotherapeut bespreekt met u welke vorm van radiotherapie u krijgt en wat u hiervan kunt verwachten. 

Heeft u vragen over de behandeling of bijwerkingen? Bespreek deze met uw arts, verpleegkundig specialist of met medewerkers van de afdeling Radiotherapie van het UMCU.

Met vragen kunt u terecht bij uw arts of verpleegkundig specialist.

Polikliniek Urologie
088 250 6327

Vindt u iets onduidelijk beschreven? Of ontbreekt er informatie? Dat horen wij graag. U kunt opmerkingen over de tekst doorgeven via [email protected].