Shunt voor dialyse

Een shunt is een verbinding tussen een ader en een slagader. Deze verbinding zorgt ervoor dat dialyse mogelijk wordt. 

Door middel van een operatie wordt een verbinding gemaakt tussen een ader en een slagader ter hoogte van de pols/onderarm. Dialyse kan niet plaatsvinden via een gewone ader, omdat deze onvoldoende bloedaanvoer geeft. Een slagader geeft wel voldoende bloedaanvoer, maar is moeilijk bereikbaar en daardoor niet gemakkelijk aan te prikken. Daarom wordt er een shunt geplaatst. 

Door de verbinding zal de grote bloedstroom uit de slagader met voldoende snelheid door de ader gaan stromen. De ader zwelt op en de wand van de ader wordt steviger. Er ontstaat een bloedstroom in de ader die voldoende is om het vat aan te prikken met twee naalden. Het vat is dan te gebruiken voor dialyse. Het duurt gemiddeld 6 weken voordat de shunt gebruikt kan worden.

Er zijn verschillende shunts: 

• Cimino shunt
  Dit is een verbinding tussen een slagader en een ader op de plek van de pols. De verbinding zorgt ervoor dat de ader door de grotere bloedstroom en de hogere druk opzwelt, dit is de shunt. Na 6 weken kan de shunt worden aangeprikt voor dialyse.
• Brachialis shunt
  Dit is een verbinding tussen een slagader en een ader op de plek van de elleboog. De verbinding zorgt ervoor dat de aderen in de bovenarm door de grotere bloedstroom en de hogere druk opzwellen, dit is de shunt. Na 6 weken kan de shunt worden aangeprikt voor dialyse.
• Kunststof shunt
  Als bloedvaten niet geschikt zijn om een cimino of brachialis shunt aan te leggen, wordt gekozen voor een kunststof shunt. Er wordt dan een kunststof bloedvat in de onderarm (of soms bovenarm) geplaatst. Na ongeveer 2 tot 4 weken is het kunststof bloedvat volledig vastgegroeid in het weefsel en kan het gebruikt worden voor dialyse.

Preoperatieve screening

Zodra uw arts u heeft verwezen voor de operatie starten we met de voorbereiding ervan. Zo kijken we welke verdoving voor u geschikt is en of u nazorg nodig heeft. Deze voorbereiding noemen we de preoperatieve screening. Hoe de preoperatieve screening verloopt en wat u hiervoor zelf moet doen leest u in de folder ‘Het plannen van uw operatie’.

Verdoving

De operatie vindt meestal plaats onder regionale verdoving. De anesthesioloog geeft u informatie over de anesthesie en u kunt hierover lezen in de folder Algehele en regionale anesthesie.

Nuchter zijn

Het is belangrijk dat u nuchter bent. Informatie over nuchter zijn vindt u in de folder ‘Algehele en regionale anesthesie’. U krijgt deze folder van de anesthesioloog. U vindt de folder ook op onze website.

Verhinderd

Bent u verhinderd voor de operatie? Wilt u dit dan zo spoedig mogelijk (uiterlijk 48 uur voor de opname) melden bij de polikliniek Chirurgie? Er kan dan iemand anders in uw plaats komen. Bovendien kunt u meteen een nieuwe afspraak maken. Het telefoonnummer vindt u achterin deze folder.

Voorbereiding in het ziekenhuis

Op de verpleegafdeling krijgt u een operatiejasje aan en eventueel medicatie ter voorbereiding op de operatie. Daarna brengen we u in uw bed naar de voorbereidingsruimte (holding). Hier krijgt u een infuus en wordt de bewakingsmonitor bevestigd. Het infuus is nodig om vocht en medicijnen toe te dienen.

De ingreep

De vaatchirurg bepaalt de plaats waar de shunt wordt geplaatst. Via een echo-onderzoek is van tevoren vastgesteld welke vaten geschikt zijn. Op de operatiekamer maakt de vaatchirurg de verbinding tussen een slagader en een ader. 

De operatie duurt ongeveer een half uur.

Anesthesie

De operatie vindt plaats onder lokale verdoving. De medische term voor verdoving is anesthesie. De anesthesioloog geeft u informatie over de anesthesie en u kunt hierover lezen in de  folder ‘Algehele en regionale anesthesie’.

Uitslaapkamer

Na de operatie brengen we u naar de uitslaapkamer. Daar blijft u tot u goed aanspreekbaar bent, de verdoving deels is uitgewerkt en uw lichaamsfuncties stabiel zijn. De verpleegkundigen van de uitslaapkamer nemen dan contact op met de afdeling om u op te halen.

Terug op de verpleegafdeling

De verpleegkundigen van de afdeling brengen u terug naar uw kamer. U heeft na de operatie 

• een infuus voor het toedienen van vocht
• een wondpleister

De verpleegkundige komt regelmatig bij u langs voor de volgende controles:   

• het meten van de bloeddruk en de polsslag   
• nagaan of u pijn heeft
• checken of de wond doorlekt; indien nodig krijgt u een drukverband
• controle van het infuus
• controle van de doorbloeding van uw shunt

Let op: Merkt u zelf dat uw arm doof voelt, gaat tintelen of pijnlijker wordt, vertel het dan meteen aan de verpleegkundige.

Eten en drinken

Als u goed wakker bent, mag u direct na de operatie normaal eten en drinken.

Wondpleister

De wond pleister kan na twee dagen worden verwijderd. De huidkleurige hechtpleister mag een week blijven zitten.

Douchen

De eerste 48 uur na de operatie mag u niet douchen omdat de wond droog moet blijven. Tot zeven dagen na de operatie mag u niet in bad om te voorkomen dat de wond te week wordt.

Geen enkele operatie is zonder risico’s. Zo is er ook bij deze operatie kans op bijvoorbeeld een nabloeding, wondinfectie, trombose of longontsteking. Daarnaast zijn er nog enkele specifieke complicaties mogelijk:

• Omdat er een verbinding wordt gemaakt tussen een slagader en een ader zal het bloed weer eerder terugstromen richting het hart. Er is daardoor kans op ischemie (onvoldoende doorbloeding) in de hand. Geef daarom goed aan als u merkt dat de warmte, kleur of het gevoel in uw hand verandert.
• Bij gebruik van een kunststof shunt is de kans op een infectie groter. Bij tekenen van infectie (roodheid, warmte, zwelling) moet u direct contact opnemen met de arts.

Naar huis

U bent voor deze operatie 1 dag in het ziekenhuis. Soms moet u een nacht op de verpleegafdeling blijven.

Controleafspraak

De shunt wordt gecontroleerd bij de dialyse. 

De arm met de shunt moet rust houden. De eerste week na de operatie mag u de arm niet gebruiken. Daarna mag u de arm weer gebruiken, maar doe er geen zware dingen mee.

In de arm met de shunt mag geen bloed worden afgenomen, bloeddruk worden gemeten of een infuus worden geplaatst. Dit kan de bloedvaten en de shunt beschadigen.

De shunt kan ‘gestimuleerd’ worden door met de hand van de arm waarin de shunt is geplaatst, in een zachte bal of knijpkussen te knijpen.

Wees voorzichtig met de arm waarin de shunt is geplaatst. Door de shunt elke dag te bekijken en te voelen raakt u bekend met de shunt. U kunt dan voelen of er iets verandert. Verandering kan betekenen dat de shunt niet goed werkt. Neem bij elke verandering contact op met de dialyseverpleegkundige, ook in het weekend. Door op tijd in te grijpen kan de shunt vaak nog behouden blijven. Neem contact op met de dialyseverpleegkundige bij:

• verkleuring van de huid
• zwelling
• pijnlijke of harde shunt
• niet goed voelbare trilling van de shunt
• gevoelloze, koude, blauwe vingers
• wondjes of andere onregelmatigheden van de huid

De eerste 24 uur na ontslag uit het ziekenhuis kunt u bij problemen contact opnemen met de verpleegafdeling of met de polikliniek Chirurgie. Daarna moet u in geval van problemen contact opnemen met uw huisarts of de huisartsenpost. Bel in ieder geval bij de volgende problemen: 

• koorts of rillingen, lichaamstemperatuur hoger dan 38,5 graden Celsius
• plotselinge heftige pijn
• als de wond rood, dik, warm wordt of als er vocht uit komt
• als u tintelingen voelt of een doof gevoel krijgt in uw arm, hand of vingers

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, kunt u terecht bij de behandelend arts of de verpleging.

Polikliniek Chirurgie Utrecht
088 250 5333

Vindt u iets onduidelijk beschreven? Of ontbreekt er informatie? Dat horen wij graag. U kunt opmerkingen over de tekst doorgeven via [email protected].