Stomaprolaps

Bij een prolaps van een colostoma of ileostoma komt een stukje darm via de stoma naar buiten. De stoma puilt dan verder uit dan normaal.

Een uitstulping van 2 tot 4 centimeter is normaal. Dit kan meerdere keren per dag gebeuren. U hoeft zich daar geen zorgen over te maken. Dit komt door de beweging van de darm (peristaltiek). 

Komt de darm 4 centimeter of meer naar buiten? Dan kan er sprake zijn van een prolaps. Maak dan een afspraak met de stomaverpleegkundige.

Het is begrijpelijk dat u schrikt van de prolaps, maar een prolaps is meestal niet gevaarlijk.
Is de darm erg gezwollen, blijft deze buiten de buik en kunt u deze niet terugduwen? Neem dan altijd contact op met de stomaverpleegkundige of buiten kantoortijden met de spoedeisende hulp.

Voor een stoma maakt de chirurg een opening in de buikwand. Dit is een zwakkere plek. Door druk op de buik, bijvoorbeeld bij hoesten, persen of zwaar tillen, kan een prolaps ontstaan.

Andere oorzaken kunnen zijn:

• Een zwakke of minder goed ontwikkelde buikwand
• Hogere leeftijd (de buikspieren worden slapper)
• Overgewicht (meer druk in de buik)
• Een te grote opening in de buikwand
• Veel hoesten of verkeerd tillen
• Harde ontlasting (de darm moet dan harder werken)
• Gebruik van medicijnen zoals corticosteroïden
• Ziekten zoals diabetes en COPD

In sommige gevallen is een operatie nodig om de prolaps te behandelen. De chirurg bespreekt dan met u welke soort operatie het beste voor u is.

Terugduwen

U kunt proberen de darm weer rustig terug te laten zakken in de buik. Dat gaat zo:

1. U kunt eerst de zwelling verminderen:
   - Koel de stoma met koude, natte gazen of ijsklontjes in een washandje.
   - Strooi wat poedersuiker over de prolaps of druppel er wat neusdruppels met xylomethazoline over. Dit helpt om vocht te verminderen, waardoor de zwelling afneemt.
2. Is de zwelling minder geworden? Dan kunt u de darm voorzichtig terugduwen.
   - Doe dit bij voorkeur terwijl u ligt.
   - Begin bovenaan de stoma en duw voorzichtig naar binnen.

Lukt dit niet? Neem dan contact op met de stomaverpleegkundige.

Materialen

Soms is ander stomamateriaal nodig. De stomaverpleegkundige beoordeelt dit en kan zo nodig nieuw materiaal voorschrijven.

Om een nieuwe prolaps te helpen voorkomen kunt u een steunband of steunend ondergoed dragen. De stomaverpleegkundige kan u hierover advies geven.

Leefregels

U kunt zelf ook letten op de volgende punten:

• Til op de juiste manier en vermijd zwaar tillen. Verdeel het gewicht over beide armen.
• Hoest u veel? Dit geeft extra druk op de stoma. U kunt hoestremmende middelen gebruiken (let op: deze kunnen verstopping geven). U kunt ook tijdens het hoesten een kussentje tegen uw buik drukken rond de plek waar de stoma zit.
• Zorg voor een goede conditie en sterke buikspieren. Overleg met uw stomaverpleegkundige of arts over oefeningen die uw buikspieren versterken. Een fysiotherapeut kan u hierbij helpen.
• Eet gezond, drink ongeveer 2 liter per dag en gebruik vezels om verstopping te voorkomen. Zo voorkomt u extra druk in de buik.

Meestal is een prolaps niet gevaarlijk, maar soms kan de darm bekneld raken. De darm trekt zich dan niet meer terug als u ligt. De prolaps kan binnen een paar uur steeds groter worden. De doorbloeding van het stomaslijmvlies kan dan minder worden. De stoma wordt dan donkerrood, paars, blauw of zwart van kleur. En u kunt buikpijn krijgen. Soms is dan een operatie nodig.

Neem direct contact op met de stomaverpleegkundige of, buiten kantoortijden, met de spoedeisende hulp bij:

• Buikpijn die steeds erger wordt
• Een blauw of zwarte verkleuring van de stoma
• Geen ontlasting van de stoma tijdens buikpijn

Stomaverpleegkundige (maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 15.30 uur)
088 250 5761

Polikliniek Chirurgie
088 250 5333

Bij spoed buiten kantooruren
088 250 5000
Vraag naar de dienstdoende arts-assistent Chirurgie.

Vindt u iets onduidelijk beschreven? Of ontbreekt er informatie? Dat horen wij graag. U kunt opmerkingen over de tekst doorgeven via [email protected].