Instructie voor afnemen en inleveren van een vagina of rectum uitstrijk (voor PCR en kweekonderzoek)

Uw behandelend (huis)arts wil een SOA-onderzoek, onderzoek op bacteriële vaginose en/of kweekonderzoek laten uitvoeren. U neemt voor dit onderzoek zelf de uitstrijk af uit uw vagina of rectum (de anus). Om goed onderzoek te kunnen doen is het belangrijk dat u de instructies in deze folder goed opvolgt.

Afnamemateriaal

Als u de uitstrijk zelf thuis afneemt, ontvangt u het benodigde afnamemateriaal (een wattenstok en een buisje met vloeistof) van uw (huis)arts. Vóór afname mag u dit afnamemateriaal bij kamertemperatuur bewaren. U vindt de houdbaarheidsdatum van het afnamemateriaal op de verpakking.

Belangrijk om te weten voor de zelfafname

  • Was uw handen voordat u begint.
  • Raak het watje van de wattenstok niet aan en leg de wattenstok na het openen van de verpakking niet neer.
  • Wanneer er vloeistof uit het buisje lekt of als u de inhoud van het buisje morst, gooi dan het afnamemateriaal weg en vraag uw (huis)arts om nieuw afnamemateriaal.
  • Gebruik voor elke locatie (vagina of rectum) altijd een nieuw schoon buisje met wattenstaafje.

Afnemen

1  Hebt u een aanvraagformulier gekregen? Noteer dan uw naam, geboortedatum en de datum van afname op het aanvraagformulier.

afbeelding 1 aanvraagformulier invullen

2  Open de verpakking en haal de wattenstok uit de verpakking met het watje naar beneden. Let op: De wattenstok boven het rode breekpunt vastpakken
Ga voor vagina uitstrijk naar 3a
Ga voor rectum uitstrijk naar 3b

Afb. 2 verpakking openen

3a  Vagina uitstrijk
Neem een comfortabele positie in en breng de wattenstok voorzichtig in tot ongeveer
2 à 5 cm. Draai de wattenstok 10-15 seconden rond tegen de binnenwand in de vagina. Trek de wattenstok terug zonder uw huid aan te raken. Houd de wattenstok in de hand en ga verder bij stap 4.

afbeelding van uitstrijk via vagina

3b  Rectum uitstrijk
Neem een comfortabele positie in en breng de wattenstok voorzichtig in uw rectum tot ongeveer 2-3 cm voorbij de anale rand. Draai de wattenstok 10-15 seconden voorzichtig rond. Trek de wattenstok terug zonder uw huid aan te raken. Houd de wattenstok in de hand en ga verder bij stap 4.

Afbeelding 3b uitstrijk via anus

Houd het watje van de wattenstok in de lucht en verwijder met uw andere hand de dop van het buisje. Plaats de wattenstok met het watje naar beneden in het buisje.

Afbeelding 4 wattenstokje in buisje

Breek de steel van de wattenstok bij het rode breekpunt af. Sluit het buisje door de dop goed vast te draaien. Gooi het afgebroken steeltje van de wattenstok weg. Noteer op het buisje uw naam en geboortedatum.

afbeelding 5 wattenstokje afbreken

6  Plaats het buisje in het meegegeven zakje en plak het zakje dicht met de plakstrip.

afbeelding 6 buisje in safetybag

Inleveren

Lever het materiaal zo spoedig mogelijk in, in ieder geval binnen 24 uur na afname. 

U kunt het materiaal inleveren bij uw huisarts of op een van de inleverlocaties van het Diakonessenhuis.

  • locatie Utrecht, laboratorium MMI
    Bosboomstraat 1, 3582 KE, Utrecht
    8.00 – 17.30 uur
  • locatie Zeist, bloedafname
    Jagersingel 1, 3707 HL, Zeist
    7.15 – 16.45 uur
  • locatie Doorn, prikpunt
    Zonnehuis 2, 3941 RB, Doorn
    8.00 – 16.00 uur
  • bij een van onze prikpunten. Kijk voor de dichtstbijzijnde locatie op www.diakonessenhuis.nl/kchl/bloedprikken

Heeft u vragen?

Voor vragen over de uitslag van het onderzoek belt u met uw eigen (huis)arts. De uitslagen zijn meestal binnen 5 werkdagen bekend.

U kunt de uitslag van het onderzoek ook zelf bekijken via het patiëntenportaal mijnDiak. 

Voor meer informatie kunt u terecht op www.diakonessenhuis.nl/microbiologie

Opmerkingen over de tekst

Vindt u iets onduidelijk beschreven? Of ontbreekt er informatie? Dat horen wij graag. U kunt opmerkingen over de tekst doorgeven via [email protected].

afbeelding van Diamid-logo's

Bijgewerkt op: 10 november 2025

Code: MMI09 (181316)