Skip to main content

Ervaringen van anderen

Moeilijke woorden worden er niet gebruikt. Die worden vermeden in het ziekenhuis en vooral op de speciale polikliniek van het Diakonessenhuis voor mensen met een verstandelijke beperking. En zo zijn er meer maatregelen om de zorg voor hen zo goed mogelijk te maken. Monique Kreutz en Josje Thijssen (Arts Verstandelijk Gehandicapten) vertellen.

‘Ik snap een heleboel, maar sommige dingen niet’

‘Je ziet het niet aan de buitenkant,’ zegt Monique Kreutz. ‘Maar ik heb een lichte verstandelijke beperking. Ik snap een heleboel, maar sommige dingen niet.’ Een tijd geleden lag Monique voor een operatie in het Diakonessenhuis. ‘In het ziekenhuis hoorde ik veel moeilijke woorden. En de dokters praatten erg snel. Dat maakte het lastig om alles te begrijpen. Kon beter, vond ik. Daarom schreef ik een brief aan het ziekenhuis. Met het idee om een speciale polikliniek op te zetten voor mensen met een verstandelijke beperking. En met tips over hoe artsen met dit soort patiënten zouden moeten omgaan. De belangrijkste? Neem de tijd, leg alles uit en gebruik geen moeilijke woorden.’

Speciale vaardigheden

De tips van Monique verstoften niet op een plank. Ze werden ter harte genomen. Het Diakonessenhuis zette een zorgtraject op voor mensen met een beperking. Dat bevat naast specialisten, die de patiënt begrijpen, ook aangepast foldermateriaal en een speciale polikliniek, gestart in samenwerking met Abrona. Josje Thijssen is Arts Verstandelijk Gehandicapten (AVG) op deze polikliniek. ‘Het is belangrijk dat patiënten zo goed mogelijk begrijpen wat de dokter bedoelt en wat hen mankeert’, zegt zij. ‘En ik moet als arts patiënten begrijpen, ook al kunnen ze niet altijd praten. Communicatie vraagt bij mensen met een verstandelijke beperking om speciale vaardigheden. Daarbij moet je rekening houden met de grote verschillen tussen patiënten. Zo zijn er mensen die zelfstandig zijn en werken. Maar er zijn ook patiënten met de verstandelijke leeftijd van een 2-jarige. Communiceren moet dan op eenvoudige manieren. Met pictogrammen, bijvoorbeeld.’

Bijzondere antwoorden

Het gebeurt vaak dat patiënten een bijzonder antwoord geven op de vraag waarvan zij last hebben. ‘Dan zeggen ze bijvoorbeeld “Ik had vanmorgen ruzie”, omdat ze daar op dat moment het meest aan denken. Sommige patiënten hebben weinig ziekte-inzicht. Ze weten dan bijvoorbeeld niet dat ze ziek zijn of herkennen de klachten niet. Natuurlijk staat er in mijn computer waarom meneer of mevrouw bij mij langskomt. Ook is er bijna altijd een begeleider bij de patiënt. Die weet eveneens van de klachten en kan helpen bij het gesprek. Maar ik richt mij in eerste instantie altijd tot de patiënt. Komen we er niet uit met woorden? Dan wijs ik bijvoorbeeld vragend naar zijn buik, als ik weet dat hij thuis heeft aangegeven buikpijn te hebben.’

Medisch dossier

‘Met “buikpijn” kan een patiënt trouwens heel iets anders bedoelen dan pijn in de buik’, zegt Thijssen. ‘Soms heeft iemand geen woorden voor zijn kwaal. Daar moet je als arts op bedacht zijn. Je moet doorvragen. Het helpt dan te weten dat veel aandoeningen bij verstandelijk gehandicapte patiënten vaker voorkomen dan bij andere. Oprispend maagzuur bijvoorbeeld, of een moeizame stoelgang.’ Verstandelijk beperkte patiënten hebben ook aanzienlijk meer kans op klachten en problemen dan mensen zonder zo’n beperking, aldus de arts. ‘Vaak hebben ze dan ook een dik medisch dossier. Als arts moet ik daar overzicht over houden. Door de bomen het bos blijven zien. Ik moet precies weten om welke zorgvragen het gaat bij mijn patiënten.’

Extra hulpmiddelen

‘Het is goed dat er speciale artsen zijn die alles helder uitleggen’, vindt Monique Kreutz. ‘Ze moeten daar echt de tijd voor nemen. En patiënten het gevoel geven dat het geen probleem is om iets niet direct te begrijpen. Om opnieuw uitleg te krijgen. Om te vragen wat er bedoeld wordt. Mensen met een verstandelijke beperking durven dat vaak niet. Maar ze zijn niet gek, zelfs al kunnen ze soms niet praten of lezen. En als het niet lukt om hen alles met woorden duidelijk te maken, dan moet het op een andere manier.’ Als extra hulpmiddel ontwikkelde het Diakonessenhuis speciale folders. Met pictogrammen, korte zinnen en simpele woorden. Daarmee kunnen veel verstandelijk beperkte patiënten zich goed voorbereiden op een bezoek aan het ziekenhuis, een opname en op de thuiskomst.

Beste bezoeker,

U maakt gebruik van een verouderde versie van Internet Explorer.
Deze website werkt in deze verouderde versie niet optimaal.
Installeer de laatste versie van Internet Explorer.
Zo kunt u optimaal gebruik maken van de website.

Sluit deze melding

Welkom op de website van het Diakonessenhuis.

Wij gaan met de grootst mogelijke zorgvuldigheid om met uw privacy.

Onze website maakt gebruik van de volgende cookies om de website optimaal te laten werken:

  • Functionele cookies: deze cookies zijn noodzakelijk om de website te laten functioneren;
  • Analytische cookies: wij maken gebruik van Google Analytics om statistische informatie te verzamelen en te analyseren. Denk hierbij aan duur van een bezoek of klikgedrag op de website. Dit gebruiken wij om de website te verbeteren. Deze gegevens worden zo anoniem als mogelijk verwerkt en zijn niet terug te voeren op individuen. Wij hebben met Google hiervoor een verwerkersovereenkomst afgesloten en hebben de opties om gegevens te delen uitgeschakeld;
  • YouTube cookies: we tonen video’s van YouTube. YouTube plaatst zelf cookies via deze filmpjes. Als u deze cookies wilt toestaan, kunt u dat hieronder aangeven. U kunt alleen als u deze cookies accepteert video’s van ons ziekenhuis op deze website zien.

Op deze pagina vindt u meer informatie over deze cookies.

Alleen functionele en analytische cookies accepteren    
Functionele, analytische en Third-party-cookies accepteren    

Meer weten...